Money and Insurance
หลายคนคิดว่า “มรดก” เป็นเรื่องไกลตัว กว่าที่จะเห็นว่ามรดกมีความสำคัญและจำเป็นก็ต่อเมื่อสูญเสียบุคคลในครอบครัวไป นั่นก็คือ “ความตายก่อให้เกิดมรดก” นั่นเอง
เมื่อเจ้ามรดกตาย มรดกย่อมตกทอดแก่ทายาท หากไม่มีผู้รับก็จะตกเป็นของแผ่นดินต่อไป ดังนั้นมรดกจึงมีความสำคัญกับผู้ที่เป็นทายาท ซึ่งหน้าที่และความรับผิดก็ตกแก่ทายาททันที เช่นกัน หากเจ้ามรดกมีเจ้าหนี้ เจ้าหนี้ก็มีสิทธิเรียกร้องจากทายาททันที โดยทายาทจะปฏิเสธว่ายังไม่ได้รับมรดกไม่ได้ และเจ้าหนี้จะเรียกร้องจากทายาทคนใดก็ได้ ทั้งนี้ หนี้ที่ต้องชดใช้จะไม่มากเกินกว่ามรดกที่ได้รับ
ทายาทมีกี่ประเภท
“ทายาท” ทางกฎหมายมี 2 ประเภทด้วยกัน คือ ทายาทโดยธรรม (ทายาทที่มีสิทธิตามกฎหมาย) และทายาทโดยพินัยกรรม (ทายาทที่มีสิทธิตามพินัยกรรม) ซึ่งทั้ง 2 ประเภทก็มีความแตกต่างกัน
- ทายาทโดยธรรม คือทายาทประเภทญาติ และประเภทคู่สมรส ทายาทโดยธรรมประเภทญาติ คือ ผู้ที่มีสายสัมพันธ์ทางสายโลหิต ซึ่งมี 6 ลำดับด้วยกันคือ
- ผู้สืบสันดาน (ลูก)
- บิดามารดา
- พี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกัน
- พี่น้องร่วมบิดาหรือร่วมมารดาเดียวกัน
- ปู่ ย่า ตา ยาย และ
- ลุง ป้า น้า อา
แม้ว่าทายาทโดยธรรมจะมีถึง 6 ลำดับด้วยกัน แต่ไม่ใช่ว่าทุกลำดับจะมีสิทธิได้รับมรดกพร้อมกัน การรับมรดกจะเป็นไปตามลำดับก่อนหลัง ญาติที่อยู่ในลำดับก่อน (ลำดับต้น) มีสิทธิได้รับมรดกก่อน ญาติที่อยู่ลำดับถัดมาจะมีสิทธิได้รับมรดกต่อเมื่อไม่มีญาติลำดับก่อนหน้า เช่น ญาติลำดับที่ 3 จะได้รับมรดกเมื่อไม่มีญาติลำดับที่ 1 และ 2 เป็นต้น
ดังนั้น การรับมรดกจึงเข้าตามหลักที่ว่า “ญาติสนิทตัดญาติห่าง” ยกเว้น กรณีทายาทลำดับที่ 1 คือ ผู้สืบสันดาน จะไม่ตัดทายาทลำดับที่ 2 คือ บิดามารดา นั่นก็หมายความว่า บิดามารดามีสิทธิรับมรดกพร้อมกับผู้สืบสันดานนั่นเอง
ตัวอย่างการแบ่งมรดก
ตัวอย่างที่ 1
- นาย ก มีบุตรสองคนได้แก่ นาย ข และ ค (ลำดับ 1)
- มีบิดามารดา ได้แก่นายเอก นางโท (ลำดับ 2)
- พี่น้องร่วมบิดา มารดา คือนายดํา นายแดง (ลำดับ 3)
หากนาย ก. ตาย
- ทายาทลำดับที่ 1 ของนาย ก ที่ยังมีชีวิตอยู่บุตร 2 คน ก็คือ นาย ข และนาย ค
- ทายาทลําดับที่ 2 บิดามารดาก็คือนายเอก นางโท
- ฉะนั้นเมื่อกล่าวถึงทายาทที่จะได้รับมรดกก็จะเป็นทายาทลำดับที่ 1 คือบุตร 2 คนและบิดา มารดา ทายาทลำดับที่ 2 (ตามกฏหมายที่กล่าวไปด้านบน ทายาทลำดับที่ 1 จะไม่ตัดทายาทลำดับที่ 2) ถ้านาย ก. มีเงิน 400,000 บาท จะแบ่งตามลำดับทายาท 4 ส่วนคือ บุตร 2 คน และบิดามารดา คนละ 1 ส่วนเท่าได้ได้เงินคนละ 100,000 บาท
ตัวอย่างที่ 2
- นาย ก มีภรรยาที่จดทะเบียนสมรสถูกต้องตามกฏหมาย (ลำดับพิเศษ)
- คุณ ก มีบุตรสองคนได้แก่ นาย ข และ ค (ลำดับ 1)
- มีบิดามารดาได้แก่นายเอก นางโท (ลำดับ 2)
หากนาย ก ตาย และมีทรัพย์สินตีเป็นเงิน 500,000 บาท นับรวมทายาทโดยธรรมและภรรยารวมเป็น 5 คน
- ภรรยาย 1 คน
- ทายาทลำดับที่ 1 ของนาย ก ที่ยังมีชีวิตอยู่บุตร 2 คน ก็คือ นาย ข นาย ค
- ทายาทลําดับที่ 2 บิดามารดาก็คือนายเอก นางโท
- ฉะนั้นเมื่อกล่าวถึงทายาทที่จะได้รับมรดกก็จะเป็นทายาทลำดับพิเศษ และลำดับที่ 1 คือบุตร 2 คนและบิดา มารดา ทายาทลำดับที่ 2 (ตามกฏหมายที่กล่าวไปด้านบน ทายาทลำดับที่ 1 จะไม่ตัดทายาทลำดับที่ 2) จะแบ่งตามลำดับทายาทที่นับได้ทั้งหมด 5 ส่วนคือ ภรรยาย 1 ส่วน, บุตร 2 คนๆละ 1 ส่วน และบิดามารดา คนละ 1 ส่วนเท่าได้ได้เงินคนละ 100,000 บาท
ขอบคุณเนื้อหาจาก
- https://www.kasikornbank.com/.../pages/retire_a004.aspx
- https://www.taisamphao.go.th/.../doc.../a_150221_155147.pdf
